Gối đỡ vòng bi xuất hiện trên nhiều cụm trục của băng tải, máy đóng gói và thiết bị cơ khí. Có loại chân đế hai lỗ, loại mặt bích vuông, mặt bích tròn hoặc thân tăng chỉnh. Hình dáng khác nhau giúp mỗi dòng đáp ứng một cách bố trí trục trên máy.
Trong bài viết này, Trường Phương Việt Nam giới thiệu các loại gối đỡ vòng bi thông dụng, từ cấu tạo, vật liệu đến những điểm phân biệt giữa UCP, UCF, UCFL, UCFC và UCT. Đây cũng là các dòng thường được nhắc đến khi cần nhận diện gối cũ hoặc tìm thông tin cho một cụm truyền động.
Giới thiệu gối đỡ vòng bi
Gối đỡ vòng bi là cụm gồm vòng bi lắp trong một thân gối, có nhiệm vụ đỡ trục quay và liên kết cụm vòng bi với khung máy. Sản phẩm còn được gọi là gối bi, bạc đạn gối đỡ hoặc gối đỡ trục.
Vòng bi nằm ở giữa, tiếp xúc với trục; thân gối bao quanh và tạo vị trí bắt bulông hoặc liên kết với khung. Nhờ kết cấu thành bộ, gối đỡ được bố trí trực tiếp trên nhiều cụm máy mà không cần thiết kế một thân chứa vòng bi riêng.
Trong các dòng UCP, UCF, UCFL, UCFC và UCT, phần vòng bi thường thuộc nhóm UC, còn thân gối thay đổi theo kiểu liên kết. Vì vậy, những bộ gối có cùng đường kính lỗ trục vẫn có thể khác hẳn về hình dáng và kích thước bên ngoài.
Trường Phương Việt Nam cung cấp nhiều dòng gối đỡ vòng bi, phục vụ các nhu cầu đỡ trục trong máy móc và hệ thống truyền động.
Cấu tạo gối đỡ vòng bi
Cấu tạo dễ nhận thấy nhất của một bộ gối là thân gối bên ngoài và vòng bi ở giữa. Ngoài ra còn có chi tiết cố định trục, phớt làm kín và đầu tra mỡ tùy thiết kế.
- Thân gối tạo vị trí liên kết với máy và giữ vòng bi trong cụm đỡ. Phần này có thể là chân đế, mặt bích hoặc thân có rãnh dẫn hướng. Kiểu thân cũng là đặc điểm chính để nhận biết từng dòng gối.
- Vòng bi UC gồm vòng trong, vòng ngoài, bi và vòng cách. Lỗ của vòng trong tiếp nhận trục, còn mặt ngoài dạng cầu kết hợp với bề mặt tương ứng trong thân gối, cho phép tự lựa ở mức giới hạn.
- Vít chặn trục thường nằm trên phần vòng trong nhô ra ngoài. Với kết cấu UC thông dụng, vít này tạo liên kết giữa vòng trong và trục. Phớt nằm ở hai bên vòng bi, góp phần giữ mỡ và hạn chế bụi xâm nhập.
Hình dáng và vị trí từng chi tiết có thể thay đổi theo dòng sản phẩm. Tuy nhiên, cách chia thành thân gối và vòng bi vẫn giúp nhận diện cấu tạo của các bộ gối thông dụng khá dễ dàng.
Công dụng của gối đỡ vòng bi trong máy móc
Công dụng chính của gối đỡ là tạo vị trí đỡ cho trục quay và truyền tải từ trục về khung máy. Vòng bi đảm nhiệm chuyển động quay, còn thân gối tạo phần liên kết với kết cấu bên ngoài.
Trên băng tải, gối đỡ thường xuất hiện ở hai đầu trục tang hoặc cụm con lăn. Trong máy đóng gói, máy chế biến và thiết bị cơ khí, sản phẩm được bố trí tại các vị trí trục truyền động cần có điểm đỡ.
Sự đa dạng về kiểu thân giúp cụm vòng bi thích ứng với nhiều cách bố trí. Chân đế UCP thường đi cùng bệ máy; các dòng mặt bích liên kết với vách hoặc tấm gá; UCT kết hợp với khung tăng chỉnh để thay đổi vị trí trục.
Phân biệt các loại gối đỡ vòng bi theo kiểu thân
Kiểu thân là cách phân loại trực quan nhất. Chỉ từ hình dáng chân đế, mặt bích và số lỗ liên kết, người dùng đã có thể phân biệt phần lớn các dòng gối bi thường gặp.
| Loại gối đỡ | Hình dáng đặc trưng | Đặc điểm bố trí |
|---|---|---|
| UCP | Chân đế với hai lỗ bắt bulông | Liên kết trên bệ hoặc khung đỡ |
| UCF | Mặt bích vuông, bốn lỗ | Liên kết với vách hoặc tấm gá |
| UCFL | Mặt bích ôvan, hai lỗ | Thân thuôn dài theo hai vị trí liên kết |
| UCFC | Mặt bích tròn, bốn lỗ, có gờ định vị | Kết hợp với bề mặt gá có kết cấu tương ứng |
| UCT | Thân có rãnh dẫn hướng | Kết hợp với khung tăng chỉnh vị trí trục |
Gối đỡ vòng bi UCP dạng chân đế
UCP có phần đế kéo dài sang hai bên, mỗi bên là một vị trí bắt bulông. Phần thân phía trên bao quanh vòng bi, tạo dáng đứng quen thuộc trên các cụm trục băng tải và máy móc công nghiệp.
Điểm đặc trưng của UCP là khoảng cách từ mặt đế đến tâm trục. Thông số này, cùng chiều dài đế và khoảng cách hai lỗ, tạo nên kích thước liên kết của từng mã.
Các mã thường gặp gồm UCP205, UCP206, UCP208 và UCP210. Với phiên bản lỗ hệ mét thông dụng, đường kính tương ứng là 25, 30, 40 và 50 mm.
Xem thêm cấu tạo và thông số tại trang gối đỡ UCP.
Gối đỡ vòng bi UCF mặt bích vuông
UCF có mặt bích vuông với bốn lỗ bắt bulông ở các góc. Vòng bi nằm giữa thân, tạo thành một cụm đỡ dùng trên vách hoặc tấm gá máy.
So với UCP, UCF có cách liên kết khác dù có thể dùng vòng bi cùng cỡ lỗ. Chẳng hạn, UCP205 và UCF205 cùng có phiên bản lỗ 25 mm nhưng không cùng hình dáng vỏ và vị trí bắt bulông.
Những đặc điểm của dòng mặt bích vuông được trình bày tại trang gối đỡ vòng bi UCF.
Gối đỡ vòng bi UCFL mặt bích hai lỗ
UCFL có thân dạng ôvan, hai lỗ bắt bulông nằm ở hai đầu. Phần vỏ thuôn theo chiều nối hai lỗ, giúp phân biệt rõ với mặt bích vuông UCF.
Các kích thước đặc trưng gồm chiều dài tổng thể, chiều rộng thân và khoảng cách tâm hai lỗ. Những mã như UCFL205, UCFL206 và UCFL208 thường xuất hiện trong nhóm gối mặt bích thông dụng.
Thông tin chi tiết có tại trang gối đỡ UCFL.
Gối đỡ vòng bi UCFC mặt bích tròn
UCFC có mặt bích tròn với bốn lỗ liên kết phân bố xung quanh. Phía sau thân có phần gờ định vị, tạo đặc điểm riêng so với UCF và UCFL.
Ở dòng này, kích thước cần nhận biết gồm đường kính mặt bích, vị trí các lỗ và phần gờ phía sau. Hai bộ gối có cùng lỗ trục vẫn có thể khác các kích thước này.
UCFC phù hợp với những cụm máy có bề mặt gá được thiết kế theo kiểu mặt bích tròn và gờ định vị tương ứng.
Gối đỡ vòng bi UCT dạng tăng chỉnh
UCT có thân với rãnh dẫn hướng, kết hợp cùng khung tăng chỉnh để thay đổi vị trí của cụm đỡ. Đây là điểm khác biệt rõ nhất giữa UCT và các dòng liên kết cố định bằng chân đế hoặc mặt bích.
Dòng này thường được sử dụng ở cụm tăng căng băng tải hoặc cơ cấu cần điều chỉnh khoảng cách giữa các trục. Hình dáng thân và phần liên kết với cơ cấu tăng chỉnh là những chi tiết dễ nhận biết.
Xem thêm thông tin về gối đỡ UCT.
Vật liệu của các loại gối đỡ vòng bi
Vật liệu cần phân biệt giữa thân gối và vòng bi bên trong. Với nhóm gối thông dụng, thân thường bằng gang, còn vòng bi dùng thép chuyên dụng cho ổ lăn.
Ngoài thân gang, thị trường còn có gối thân thép, thép dập, inox hoặc nhựa kỹ thuật. Mỗi nhóm hướng đến những yêu cầu riêng về kết cấu, khối lượng hoặc môi trường sử dụng.
| Vật liệu thân gối | Đặc điểm khái quát |
|---|---|
| Gang | Thường gặp ở các dòng gối công nghiệp thông dụng |
| Thép hoặc thép dập | Có nhiều kết cấu, từ thân gọn nhẹ đến các dòng chuyên dụng |
| Inox | Được sử dụng khi có yêu cầu về khả năng chống ăn mòn |
| Nhựa kỹ thuật | Có mặt trong một số dòng phục vụ môi trường cần hạn chế ăn mòn thân gối |
Vật liệu của thân không đồng nghĩa toàn bộ cụm có cùng đặc tính. Khả năng làm việc trong môi trường ẩm, bụi hoặc tiếp xúc hóa chất còn liên quan đến vòng bi, phớt và chất bôi trơn.
Hướng dẫn chọn và sử dụng gối đỡ vòng bi
Việc lựa chọn bắt đầu từ kiểu thân và đường kính trục. Sau đó là các kích thước liên kết: chiều cao tâm đối với UCP; kích thước mặt bích và tâm lỗ đối với UCF, UCFL, UCFC; rãnh dẫn hướng đối với UCT. Mã cũ, ảnh sản phẩm hoặc bản vẽ vị trí gá sẽ giúp xác định nhanh hơn.
Ngoài kích thước, tải, tốc độ và môi trường làm việc cũng cần được xem xét theo sản phẩm cụ thể. Trường hợp có nước, bụi nhiều hoặc yêu cầu vệ sinh riêng sẽ cần quan tâm thêm đến vật liệu và kết cấu làm kín. Phần lắp đặt, siết liên kết và bổ sung mỡ thực hiện theo hướng dẫn của dòng gối đang sử dụng.
Các bản vẽ và số đo được tổng hợp riêng trong bài bảng tra kích thước gối đỡ vòng bi UCP, UCF, UCFL, UCT, UCFC.
Các dòng gối đỡ vòng bi XPZ và ETK tại Trường Phương Việt Nam
Trường Phương Việt Nam cung cấp XPZ thuộc phân khúc cơ bản và ETK thuộc phân khúc chất lượng cao, để khách hàng có thêm lựa chọn cho nhu cầu sử dụng.
Hai dòng được giới thiệu theo định vị sản phẩm; mã và thông số được xác nhận theo từng bộ gối. Khi trao đổi, khách hàng có thể cung cấp kiểu thân, đường kính trục và yêu cầu của thiết bị để được tư vấn cụ thể hơn.
Tư vấn các loại gối đỡ vòng bi tại Trường Phương Việt Nam
UCP, UCF, UCFL, UCFC và UCT có cùng vai trò đỡ trục nhưng khác cách liên kết với máy. Nhận biết đúng kiểu thân giúp việc tìm mã và tra thông số thuận tiện hơn.
Trường Phương Việt Nam hỗ trợ tư vấn các dòng gối bi XPZ, ETK theo thông tin sản phẩm và nhu cầu sử dụng. Với bộ gối đang dùng, khách hàng có thể gửi ảnh tổng thể, mã trên vỏ hoặc vòng bi và đường kính trục để trao đổi.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ văn phòng: Số 9-TT8, Đường Foresa 2, Khu Đô thị Sinh thái Xuân Phương, Hà Nội
- Địa chỉ xưởng: Khu công nghiệp Cầu Gáo, xã Đan Phượng, Hà Nội
- Hotline 24/7: Mr. Phương 0903.220.698
Gọi điện
Nhắn tin
Messenger